Balancing game là một trong những yếu tố không thể thiếu của một tựa game thành công. Một hệ thống balancing tốt sẽ cho user trải nghiệm thú vị, thôi thúc họ tiếp tục gắn bó với game, từ đó sinh ra revenue cho nhà phát triển. Mình may mắn có cơ hội được trải nghiệm cân bằng game kể từ ngày bắt đầu làm GD, đi từ những sai lầm từ nhỏ đến lớn để rồi càng thấu hiểu và yêu thích hơn công việc này. Bài viết này sẽ khái quát ngắn gọn ở level cơ bản nhất, phù hợp cho những người muốn tìm hiểu, bất kể có phải là game designer hay chỉ vô tình nghe được ở đâu đó và hứng thú về khái niệm và mục tiêu của “cân bằng game”
Gần như tất cả user chơi game đều là để tìm kiếm niềm vui. Vì vậy, đó phải là nhiệm vụ của người phát triển game khi cần đảm bảo được yếu tố “fun” trong suốt quá trình trải nghiệm của user. Công việc của người làm balancing game chính là điều chỉnh các thông số (hay trong ngành gọi là config) để tạo ra niềm vui cho user. Config ở đây có thể ví dụ là lượng phần thưởng nhận được sau mỗi battle, lượng HP, Damage, Attack Speed của character hay số lượng enemy trong mỗi màn. Có ý kiến cho rằng
“Thì cứ chỉnh sao cho game dễ, user siêu mạnh + phần thưởng siêu nhiều là người ta thích thôi chứ có gì đâu mà phức tạp hóa”
Niềm vui của con người được chia ra thành nhiều loại. Đúng là khi bắt đầu với những thứ dễ dàng, user sẽ cảm thấy dễ chịu. Tuy nhiên khi sự dễ dàng này quá kéo dài, bộ não con người được lập trình sẵn để sản sinh ra cảm giác nhàm chán. Từ đó dẫn đến quyết định không muốn gắn bó với game. Đây là nội dung được đề cập trong giả thuyết về “Flow” khi được apply vào game design
Mihaly Csikszentmihalyi’s Flow theory
Một game cân bằng tốt sẽ khiến người chơi cảm thấy thách thức vừa đủ, không quá dễ để thấy chán, cũng không quá khó đến mức nản lòng. Quan trọng nhất, đó là làm cho mọi lựa chọn trong game đều có ý nghĩa, để user luôn trong “flow state” - trạng thái sẽ giúp game giữ chân họ lâu nhất có thể. Hơn thế nữa, với mô hình free-to-play của đa số mobile game hiện nay, trong quá trình giữ chân user, hệ thống balancing tốt còn tạo ra khả năng monetize, thông qua nhiều hình thức để tăng doanh thu cho game
Balancing game là một quá trình dài, gồm nhiều giai đoạn kết nối với nhau. Vì vậy, cá nhân mình tin rằng tất cả các bước đều có ý nghĩa và buộc phải được thực hiện. Với mỗi game designer thì cách tiếp cận vấn đề có thể sẽ khác nhau, tùy thuộc vào quan điểm thiết kế. Tuy nhiên dưới đây là một số bước mình nghĩ là luôn luôn cần thiết khi balance game
Một hệ thống balancing game hoàn chỉnh có thể lên đến hàng vài chục sheet excel, hàng tá công thức và hàng trăm dòng data. Vì vậy, việc xác định mục tiêu cân bằng từ ban đầu sẽ rất quan trọng giúp bạn tránh bị lạc lối trong suốt quá trình làm sau này. Một số yếu tố cần cân nhắc
📝 Ví dụ:
Trong cân bằng game RPG, Game Designer xác định mục tiêu buộc level user cày ban đầu sẽ rất nhanh nhưng qua các level sẽ càng ngày càng nhiều, kích thích nạp thêm gói mua XP boost
Từ mục tiêu đó công thức tính lượng XP mỗi cấp có thể thay đổi như sau
| Before | After |
|---|---|
| XP required tại level i | |
| = XP base * i | XP required tại level i |
| = XP base * XP increase rate ^ (i - 1) | |
| Hàm linear, tất cả tăng level tăng đều XP, ban đầu user sẽ cày XP rất lâu nhưng càng ngày càng nhanh dần | Hàm Exponential, ban đầu level cày rất nhanh tạo cảm giác thoải mái nhưng càng về sau càng lâu để kích thích user gắn bó lâu mua gói XP boost |
💡 Tips**:** Đừng chỉ nghĩ về “cân bằng số liệu”, mà hãy cân bằng cảm giác. Người chơi cảm thấy thế nào mới là yếu tố quan trọng nhất